Op 8 september 2005 heeft de workshop ergonomie manschappencabines plaatsgevonden. Zo’n 35 vertegenwoordigers van regionale brandweren, opbouw- en chassisleveranciers waren aanwezig bij deze workshop. Uitgangspunt van de workshop was om verbeterpunten ten aanzien van de ergonomie van brandweercabines te bespreken.

--------------------------------------------------------------------------------

Onderzoek TNO
Begin 2004 heeft de LFR een onderzoeksopdracht geplaatst bij TNO Defensie en Veiligheid in Soesterberg. De afdeling Human factors Performance doet oa. onderzoek naar de fysieke ergonomie van voertuigen.

Doel van de opdracht was het formuleren van functionele eisen op het gebied van de ergonomie van manschappencabines van brandweervoertuigen. Uitgangspunt hierbij waren de bestaande normen op het gebied van cabines van vrachtwagens, bestelauto’s en combi-auto’s (NEN 5518, 2000) en de norm voor brandweervoertuigen (NEN-EN 1846-2, 2002).

De functionele eisen zijn gerubriceerd per voertuig-soort (Tankautospuit, Autoladder, Waterongevallenvoertuig, etc.), zoals gebruikt bij de brandweer. Per voertuig-soort wordt vervolgens ingezoomd op bestuurderzitplaats, bijrijderzitplaats en de zitplaatsen voor de manschappen.

Het rapport is overeenkomstig de genoemde indeling opgebouwd en beschrijft per functionele eis de context waarin deze geplaatst is. De context is bedoeld om de gebruiker achtergrondinformatie te verschaffen over het doel van de eis.

Het rapport is samengesteld, bezien vanuit het ergonomisch perspectief. Het overnemen van de eisen in dit rapport in een programma van eisen heeft vanzelfsprekend gevolgen voor de dimensies en prestaties van het gehele voertuig.

Toepassing/gebruik onderzoeksrapport TNO

Tijdens de workshop is uitgebreid stilgestaan bij de wijze waarop het onderzoeksrapport van TNO gebruikt moet worden bij het opstellen van een programma van eisen voor een brandweervoertuig.

De algemene opvatting van de deelnemers aan de workshop was dat de inhoud (functionele eisen) van het rapport niet zondermeer gekopieerd dient te worden in verwervingsdocumenten. Dit vanwege het feit dat het rapport is opgesteld vanuit het ergonomisch perspectief.

Wanneer de genoemde eisen en aanbevelingen zondermeer worden overgenomen in de huidige programma’s van eisen bestaat het risico dat eisen met elkaar in tegenspraak zijn. Voorbeeld hiervan zijn de gangbare afmetingen van de verschillende soorten brandweervoertuigen. Wanneer aan alle ergonomische eisen voldaan wordt, zal het voertuig breder, hoger en/of langer moet worden. Ook de voertuigfunctie en –prestatie zal hierdoor veranderen.

Het advies aan aanbestedende diensten is daarom ook om uiterst zorgvuldig om te gaan met het overnemen van eisen in de eigen verwervingsdocumenten.

Overlegplatform producenten en afnemers

Gedurende de workshop werd duidelijk dat overleg over de genoemde aanbevelingen in het TNO-rapport gewenst is. In vervolg hierop is afgesproken om een overlegplatform op te richten, samengesteld uit NBS (nederlandse vereniging van opbouwspecialisten), (Truck)chassisleveranciers, Gebruikers (NVBR, netwerk materieel) en LFR.

Doel van dit platformoverleg is het bespreken van concrete verbeteringen ten aanzien van de ergonomie van brandweervoertuigen.

Bijlagen

TNO-rapport: Programma van ergonomische eisen voor cabines van brandweervoertuigen dd 06012005
Erratum bij TNO-rapport
Presentatie TNO (workshop)

Informatie

In geval van vragen en/of verbeterpunten kunt u contact opnemen met:

LFR
Ruud van Eeden, Senior Beleidsmedewerker
Agentschap Landelijke Faciliteit Rampenbestrijding, Afdeling Materieel
Postbus 7112, 2711 DZ Zoetermeer
T:    079-3304 606
E:     Ruud.Eeden@lfr.nl